گالری تصاویر
پیوندهای مهم
  • پورتال امام خمینی
  • دفتر مقام معظم رهبری
  • ریاست جمهوری
  • معاونت امور مجلس
  • نقشه جامع علمی کشور
  • Ministry of Science, Research and Technology
  • صندوق احیا و بهره برداری از بناهای تاریخی و فرهنگی کشور
اطلاعات پایه

اطلاعات پایه در مورد جمهوری اسلامی ایران

جمهوری اسلامی ایران کشوری در جنوب غربی آسیا در منطقه خاورمیانه است. ایران به عنوان یک سرزمین و یک ملت، دارای تاریخی کهن (دست کم هفت هزار سال) بوده و یکی از تاریخی‌ترین کشورهای جهان به شمار می‌رود. ایران به واسطه قرار گرفتن در منطقه مرکزی اوراسیا دارای موقعیتی ژئواستراتژیک است. این کشور از اعضای پایه گذار سازمان ملل متحد، جنبش عدم تعهد، سازمان کنفرانس اسلامی، اوپک و سازمان اکو می باشد. ایران به واسطه در اختیار داشتن منبع عظیم نفت و گاز سهم عمده ای در زنجیره توسعه و پیشرفت اقتصادی جهانی ایفا می کند.

         جمهوری اسلامی ایران در شمال با ارمنستان، آذربایجان و ترکمنستان؛ در شرق با افغانستان و پاکستان و در غرب با ترکیه و عراق مرز زمینی دارد و همچنین در شمال از طریق دریای خزر با روسیه و قزاقستان و در جنوب در خلیج فارس و دریای عمان با کویت، بحرین، امارات، عمان، قطر و عربستان سعودی مرز دریایی دارد.

         پس از پیروزی انقلاب اسلامی در 22 بهمن 1357، نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران بر پایه قانون اساسی مبتنی بر نظریه ولایت فقیه امام خمینی (ره) در سال 1358 تدوین و به تایید عموم مردم رسید. بر این اساس، اسلام دین رسمی، تشیع مذهب رسمی و فارسی زبان رسمی کشور شد. 

حکومت 
         حکومت ايران، جمهوری اسلامی و روز ملی آن بیست و دوم بهمن می‌باشد. پايتخت آن شهر تهران است. بر اساس تقسيمات کشوری، ایران شامل 31 استان، 336 شهرستان، 889 بخش، 1015 شهر و 2400 دهستان است.

پرچم 
         پرچم جمهوری اسلامی ایران از سه‌ ردیف افقي مساوي‌ تشکيل شده که‌ رنگ‌ سبز در بالا، سفيد در وسط‌ و قرمز در پايين ‌قرار دارد. آرم‌ ملي (کلمه‌الله) با رنگ‌ قرمز در وسط‌ قسمت سفيد قرار گرفته است‌. کلمه الله اکبر با رنگ‌ سفيد و رسم‌الخط عربي‌ 11 مرتبه در طول لبه پايين ردیف سبز و 11 مرتبه ‌در طول لبه بالاي ردیف قرمز تکرار گرديده است.

جغرافيا 
          کشور ايران با وسعتی بيش از یک ميليون و شش صد و چهل و هشت هزار کيلومتر مربع (هفدهمين کشور جهان از نظر مساحت)، در غرب قاره آسيا واقع شده و عموما جزو کشورهای خاورميانه به حساب می‌آید. ايران در نيمه جنوبی منطقه معتدل شمالی بين 25 درجه و 00 دقيقه تا  39 درجه و 47 دقيقه عرض شمالی از خط استوا و 44 درجه و 02 دقيقه تا 63 درجه و 20 دقيقه طول شرقی از نصف النهار گرينويچ قرار دارد. در مجموع محيط پيرامون ايران بالغ بر 8731 کيلومتر است که 2700 کيلومتر آن مرز آبی و 6031 کيلومتر آن مرز زمينی است .

آب و هوا

           ایران از لحاظ آب و هوایی، یکی از منحصر به فرد‌ترین کشورهاست. اختلاف دمای هوا در زمستان بین گرمترین و سردترین نقطه گاهی به بیش از 50 درجه می‌رسد . بطور کلی، ایران در منطقه‌ای قرار گرفته است که از نظر بارندگی در سطح نیمه‌خشک و خشک تقسیم‌بندی شده است. آب و هوای ایران متاثر از چندین سامانه می‌باشد:

·        سامانه پرفشار سیبریایی که با ریزش به عرض‌های جنوبی در نوار شمالی بارش باران و برف و کاهش دما و در سایر نقاط فقط کاهش دما را به همراه دارد.

·        سامانه باران‌زای مدیترانه‌ای که از سمت غرب وارد کشور می‌شود و موجب ریزش باران یا برف در بسیاری از نقاط غربی و مرکزی و شرق کشور می‌شود.

·        سیستم کم فشار جنوبی که در نوار جنوب و جنوب غرب موجب رگبار باران می‌شود .

          میزان بارندگی بسیار متغیر است. در شمال در استان گیلان حدود 1600 میلیمتر است و در نواحی کویری بارش عمدتا بسیار کم و در حدود 50 میلیمتر گزارش شده است. بارش نواحی شمال غرب و غرب، دامنه های جنوبی البرز و شمال شرق تا حدودی قابل توجه(حدود 500 میلیمتر) می‌باشد. در سایر نقاط میزان بارش از 200 میلیمتر تجاوز نمی‌کند. اختلاف دمای هوا در ایران در نقاط مختلف زیاد است. در حالی که در فصل زمستان دمای شهرکرد در شب به 42- هم می‌رسد، مردم اهواز هوای تابستانی (40 درجه) را تجربه می‌کنند. هوای سواحل شمالی در تابستان گرم و مرطوب و زمستان معتدل می‌باشد. نواحی شمال غرب و غرب تابستان های معتدل و زمستان های سرد و در نواحی جنوبی تابستان بسیار گرم و زمستان‌هایی معتدل دارند. در نواحی مرگزی تابستان ها گرم و خشک و زمستان ها سرد می‌باشد.

چشم‌انداز 

             مجموعه رشته کوه‌های عظیمی، حوزه داخلی‌ ایران را محاصره کرده‌ا‌ند. بیشتر سطح کشور، بالای ارتفاع ۱۵۰۰ فوت است. یک ششم از سطح کشور، ارتفاع بیشتر از ۶۵۰۰ فوت دارد. نقطه مقابل آن، مناطق ساحلی خارج از این حلقه هستند. در شمال کشور، ۴۰۰ مایل در راستای‌ دریای خزر به عرض حداکثر ۷۰ مایل و حداقل ۱۰ مایل از ارتفاع ده هزار فوت تا نود فوت پایین‌تر از سطح دریا افت می‌کند. در جنوب، فلات از دو هزارفوت تا سطح ناهموار که سه برابر آن ارتفاع دارد، به خلیج فارس و دریای عمان می‌‌رسد.

کوه‌ها: 

             رشته کوه‌های زاگرس از شمال غربی ایران، از مرز ارمنستان تا جنوب به خلیج فارس کشیده شده و از طرف شرق نیز دراستان سیستان و بلوچستان امتداد یافته است. در حرکت به سمت جنوب، این رشته کوه تبدیل به یک سری رشته کوه های موازی به وسعت ۱۲۵ مایل می‌شود که در میان دشت‌های بین‌النهرین و فلات مرکزی ایران واقع شده‌ا‌ند. جریان‌های آب این رشته کوه‌ها در سمت غرب، دره‌های عمیق و باریکی را ایجاد کرده و زمین در این مناطق، بسیار سخت و غیر قابل دسترس‌ است و جمعیت آن را بیشتر عشایر تشکیل می‌دهند. 

           رشته کوه‌های البرز باریکتر از زاگرس بوده، ولی‌ به همان شکل در طول ساحل دریای خزر تا مرز استان خراسان در  شرق کشیده شده و در مرز با افغانستان به تپه‌های شنی تبدیل می‌شوند. بلندترین قله آتشفشان که عموما با برف پوشیده شده، قله دماوند است که 5610 متر ارتفاع دارد. 

           فلات خشک داخلی‌ که به آسیای مرکزی گسترش می‌یابد، توسط دو رشته کوه کوچکتر قطع می‌ شود. قسمت‌هایی از این مناطق صحرایی با شن و کلوخ پوشیده شده و به سمت کوهپایهها به خاک حاصل خیز  تبدیل می‌شود. در هر جایی که امکان نگهداری آب باشد، پوشش گیاهی  وجود دارد که نمایانگر مسیر قدیمی عبور ‌ کاروان هاست.

بیابان‌ها: 
            بیابان‌های ایران از شمال غربی نزدیک به تهران و قم تا مسافتی حدود ۴۰۰ مایل به سمت جنوب شرقی‌ و خارج از مرزهای ایران کشیده می‌‌شوند. تقریبا یک ششم مساحت ایران را کویر تشکیل می‌‌دهد. بزرگترین این  بیابان‌ها، کویر لوت و دشت کویر نام دارند. سومین صحرا نيز جازموریان است.

دریاها و دریاچه ها: 

             دریاي خزر: دریاي خزر که با وسعت ۴۲۴۲۴۰ کیلومتر مربع بزرگترین دریاچه جهان است، ۸۵ فوت در زیر سطح دریاهای آزاد قرار دارد. این دریاچه نسبتا کم عمق بوده و در طول قرون گذشته کوچک تر شده است. محتوای نمک آن به میزان قابل توجهی‌ از آقیانوس‌ها کمتر است و به همین دلیل، ماهی‌ بسیاری در آن وجود دارد. بنادر مهم آن عبارتنداز: بندر انزلی، بندر نوشهر و بندر ترکمن. 

             خلیج فارس: قسمت کم عمق کناره‌ای آقیانوس هند است که در بین شبه‌جزیره‌ عربستان و جنوب شرقی‌ ایران قرار گرفته است. این دریا مساحتی معدل ۲۴۰ هزار کیلومتر مربع دارد، طول آن ۹۹۰ کیلومتر و عرض آن از ۳۳۸ کیلومتر تا ۵۵ کیلومتر درتنگه هرمز متغیر  است. عنوان خلیج فارس نه تنها به قسمت خلیج، بلکه به تنگه هرمز و خلیج عمان نیز اطلاق می‌‌شود. مهمترین جزایر خلیج‌فارس در سمت ایران عبارتند از: مینو، خارک، هندورابی، کیش، سیری، ابوموسی، تنب بزرگ و کوچک، قشم، هنگام، لارک، فارسی، هرمز، لاوان. خلیج فارس و کشورهای  اطراف آن حدودا ۳۱ درصد از نفت جهان را تولید می‌کنند و ۶۳ درصد ذخایر نفت جهان را تشکیل می‌دهند.خلیج‌فارس احتمالا برای مدت طولانی،‌ ذخیره مهم نفت جهان باقی‌خواهد ماند.  

            ساير درياچه‌ها:

دریاچه‌های با آب تازه کمتر در ایران دیده می‌شوند. در حدود ده دریاچه در کل کشور وجود دارند که بزرگ ترین آنها درياچه ارومیه با مساحت ۳۹۰۰ تا ۶۰۰۰ کیلومتر مربع بوده که بسته به فصول سال متغیر می‌باشد و در استان آذربایجان غربی واقع شده است. سپس دریاچه نمک ۱۸۰۶ کیلومتر مربع در استان مرکزی، دریاچه بختگان ۷۵۰ کیلومتر و طشت ۴۴۲ کیلومتر مربع و مهارلو ۲۰۸ کیلومتر مربع در استان فارس و حوض سلطان ۱۰۶ کیلومتر مربع در استان مرکزی است. 

رودها 
         چندین رود بزرگ در ایران وجود دارد که از میان آنها تنها رود کارون قابل  کشتیرانی است. رودهای دیگر بسیار تند و نامنظم هستند. بزرگترین  رودها کشور عبارتند از: کارون ۸۹۰ کیلومتر؛ سفید رود ۷۶۵ کیلومتر؛ کرخه  ۷۵۵ کیلومتر‌؛ ماند ۶۸۵ کیلومتر‌؛ قره چای ۵۴۰ کیلومتر؛ اترک ۵۳۵ کیلومتر؛ دز ۵۱۵ کیلومتر؛ هندیجان ۴۸۸ کیلومتر‌؛ جوین ۴۴۰کیلومتر؛ جراحی ۴۳۸ کیلومتر و زاینده رود ۴۰۵ کیلومتر. تمامی این رودها فصلی و متغیر هستند.

اسکان شهری 

          زندگی‌ شهری در ایران، سابقه زیادی دارد. بیش از ۵۰ درصد جمعیت ایران در شهرهای بزرگ و متوسط از نظر اندازه زندگي می‌کنند. بزرگترین شهر ایران، پایتخت آن تهران است. شهرهای بزرگ دیگر عبارتند از: مشهد، شیراز، رشت، اصفهان و تبریز. سایر شهرهای دیگر مثل اهواز، ساری، کرمانشاه، همدان، کرمان، یزد و ... به لحاظ وسعت و جمعیت در رتبه های بعدی قرار دارند.

مردم ایران

          پیشینه تاریخی در اسطوره‌های کهن ایرانی به پیدایش بشر می‌رسد، ولی آغاز تاریخ سیاسی آن از آغاز شاهنشاهی ایران در زمان ماد است. ایران امروزه از قومیت‌های زیادی ازجمله فارس مازنی، گیلک، لر، آذری، کرد، بلوچ، ترکمن، ترك و عرب و ... تشکیل شده ‌است. در ایران در حدود ۲۰ زبان و ۱۱۰ گویش زبانی رواج دارد و بزرگ‌ترین گروه‌های زبانی ایران را به ترتیب فارسی، آذری، کردی، گیلکی و مازندرانی، بلوچی، لری، عربی، ترکمنی، ارمنی و غیره تشکیل می‌دهند.

          زبان رسمی اداری ایران فارسی است. فارسی یکی از زبان‌های شاخه هند و اروپایی است . براساس اصل پانزدهم قانون اساسی، کتب درسی باید با این زبان و خط باشد، ولی استفاده از زبان‌های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه‏های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس، در کنار زبان فارسی آزاد است. برای شناخت فرهنگ ایران باید به کشورهای مستقلی که در پیرامون ایران هستند، نیز نگریست . افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان، آذربایجان و حتی ارمنستان و گرجستان و همچنین عراق و ترکیه و پاکستان همگی کم و بیش گوشه‌ای از فرهنگ ایران را به ارث برده‌اند . در مجموع می‌توان عناصر فرهنگ ایرانی را که فراتر از مرزهای جمهوری اسلامی ایران است، به اختصار چنین برشمرد:

  • زبان
  • شعر و ادبیات
  • فرهنگ و آداب و رسوم
  • عید باستانی
  • شخصیت‌های اسطوره‌ای و اساطیر
  • علم و هنر
  • معماری ایرانی
  • دین اسلام و مذهب تشیع

 

اطلاعات عمومی

 

نام رسمي كشور: جمهوري اسلامي ايران

پايتخت: تهران

مختصات جغرافيائي: 35°41 N 51°25 E 

بزرگترين شهر: تهران

زبان رسمي: فارسي

نوع حكومت: جمهوري اسلامي

دين رسمي: اسلام 

رهبر: حضرت آيت‌الله خامنه‌اي

رئيس جمهور: دكتر حسن روحانی

روز ملي: 22 بهمن 1357

مساحت: 240/648/1 كيلومتر مربع

جمعيت (1395): 270/۹۲۶/79 نفر  

واحد پول: ريال

كد بين المللي خودرو: IR

دامنه اينترنتي: ir

كد بين المللي تلفن: 98+ 

صادرات: نفت، فرش، ميوه، خشکبار (پسته، کشمش، خرما)، پوست‌ و سالامبور، خاويار، محصولات ‌پتروشيمي، منسوجات، پوشاک، محصولات صنايع‌ غذايي.

واردات: ماشين آلات، صنايع‌ فلزي، مواد غذايي‌، دارويي‌، خدمات فني، فرآورده‌هاي شيميايي‌.‌  

صنايع‌: نفت، پتروشيمي، نساجي‌، سيمان و ساير مصالح‌ ساختماني‌، فرآوري‌ محصولات غذايي‌، فلزي.  

کشاورزي‌: گندم، برنج‌، غلات، چغندر قند، ميوه، دانه‌هاي روغني(پسته، بادام، گردو)، پنبه.‌ 

حمل و نقل‌: راه آهن7286 کيلومتر‌  و طول راههاي کشور 158000 کيلومتر‌. . 

بنادر: آبادان، اهواز، بندر شهيد بهشتي، بندر عباس، بندر انزلي‌، بندر بوشهر، بندر امام خميني،‌ بندر ماهشهر، بندر ترکمن، خرمشهر، نوشهر.

اداره کل ارزیابی و نظارت

سامانه تایید اسناد کنسولی
برای تایید کلیه اسناد کنسولی و دانشجویی اعم از وکالتنامه ، گواهی امضا، تایید مدارک دانشجویی و پزشکی امکان پذیر است.
سامانه روادید الکترونیکی
امکان دریافت روادید الکترونیک به صورت برخط در این سامانه تعبیه شده است.
سامانه امور کنسولی و ایرانیان
در این سامانه کلیه فرم های کنسولی و قوانین مربوطه درج گردیده است.
کليه حقوق اين سايت متعلق است به وزارت امور خارجه جمهوري اسلامي ايران